TARİHÇESİ
Anavatanı Hazar Denizi, Güney Kafkasya ve Kuzey Anadolu olan kirazın meyveleri özellikle mineral madde açısından oldukça zengindir. Sanayide birkaç çeşit dışında kirazın hemen hepsi taze olarak tüketilmektedir.
İKLİM İSTEĞİ
Kiraz ağaçları genelde ılıman iklimde daha iyi yetişirler. Ülkemizde kiraz ağaçları kıyılar ve ılıman vadi içlerinde yetiştirildiği görülmüştür. Anadolu’nun kara ikliminde yaz kuraklığı ve sıcaklığına kışın şiddetli soğuklarına dayanıklılık göstererek bu bölgelerimizde de yetiştirilmektedir. Yaz ayları serin geçen bölgelerimizde kiraz ağaçları meyvelerinin en iyi kalitede olgunlaştırabilmektedir. Kiraz ağaçlarının –40 dereceye dayanabilen odunsu kesimleri olsa da –20 derecenin altına sık sık düşen bölgelerde kiraz yetiştiriciliği yapılması risklidir. Kiraz ağaçları ilkbahar geç donlarından zarar görürler. Çiçek tomurcukları ve açmış çiçekler –2 derecede donarlar. Kiraz ağaçlarında kış soğuklama isteği 1100 ile 1300 saat arasıdır. Bu soğuklama isteği çok önemli olup yeterli kış soğukluğunu almalıdır.
TOPRAK VE SU İLİŞKİLERİ
Kiraz ağaçları iyi drenaj edilmiş, derin, verimli, havalanmaya uygun, organik madde yönünden zengin, yumuşak topraklarda çok iyi gelişirler. Drenajı iyi olmayan aşırı nemli, soğuk ve ağır topraklarda yetiştirilmesi uygun değildir. Aynı zamanda çok kurak, kumlu, çakıllı ve aşırı kireçli topraklarda iyi gelişme göstermezler. Kiraz ağaçlarında kullanılan mahlep anacı (idris) üzerine aşılı bahçeler kurak, kıraç topraklarda yetiştirilebilir. Bu anaçlar üzerine aşılı bahçeler taban suyu yüksek ve sulak, ağır topraklar için uygun değildir. Kiraz ağaçlarına yıl içersinde düzenli yağış alan bölgelerde çok uygundurlar. Buna dayanarak yıllık yağış miktarının az olduğu bölgelerde mutlaka sulanmalıdırlar. Suyun yetersizliği meyve sürgünü oluşumunu azaltarak gelişmeyi etkiler. İlkbaharda hasada yakın dönemde yağan yağışlar meyve eti sert olan kiraz çeşitlerinde çatlamalara neden olur. Kiraz ağaçlarının sulamalarına hasat sonrası yaz aylarında da devam edilmelidir. Çiçeklenmeye yakın ve çiçeklenme döneminde ki yağışlar döllenmeyi olumsuz yönde etkileyecektir.
GÜBRELEME
Gübreleme yapılmadan önce mutlaka toprak tahlili yapılmalıdır. Kiraz ağaçlarında gübreleme diğer meyve türlerinde olduğu gibi kimyevi ve organik olarak yapılır. Bu gübrelemeler topraktan verilebildiği gibi yapraktan da verilebilir. Genelde kiraz bahçesi kurulacak araziye kuruluş devresinde dekara 2–3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmelidir. Bu çiftlik gübresi uygulamaları 2–3 yılda bir tekrarlanmalıdır. Kimyevi gübre kullanımı kış ve ilkbahar döneminde kullanılmalıdır. Bu kullanımlar toprak tahlillerine göre uygulanmalıdır.
HASTALIK VE ZARARLILAR
Kiraz ağaçlarında en çok görülen hastalıklardan monilya denen bakteriyel kanserdir. Bu hastalıkla mücadele kültürel olarak yapıldığı gibi kimyasal olarak da yapılmalıdır. Kültürel olarak uygulamalarda hastalıklı dal ve dalcıklar temizlenmelidir. Kimyevi mücadelede ise çiçeklenme döneminde uygulanır. Kiraz sineğinin neden olduğu kirazlarda görülen meyve iç kurtlarıdır. Bu meyve iç kurtlarına kimyasal mücadele uygulanır. Kiraz sineğiyle mücadele meyveler yeni renk almaya başladığı dönemde erkenci çeşitlerden başlayarak geççi çeşitlere doğru yapılmalıdır. Kiraz ağaçlarında görülen yaprak delen, yaprak bitleri, kırmızı örümcek, san-jose, kök kanseri ve nematod gibi hastalık ve zararlılar ile mücadele kış aylarında başlayıp düzenli olarak yaz boyunca da devam edilir.
|